به گزارش تازه های اقتصاد به نقل از وال‌استریت ژورنال، بانکداری کارگزاری، که بیش از یک قرن ستون ارتباط مالی میان بانک‌های جهان بوده است، به بانک‌های خارجی اجازه می‌دهد از حساب‌های خود نزد بانک‌های آمریکایی برای تسویه تراکنش‌های دلاری استفاده کنند. همین ساختار می‌تواند به شبکه‌های مالی ایران امکان دسترسی غیرمستقیم به نظام مالی آمریکا را بدهد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۲۸ اوت اعلام کرد شعبه اماراتی بانک مصر به ایران برای دسترسی به نظام بانکی آمریکا کمک کرده است. به گفته این وزارتخانه، این شعبه تا سقف ۱.۸ میلیارد دلار برای شرکت‌هایی که احتمالاً بخشی از شبکه بانکداری سایه ایران بوده‌اند، تراکنش انجام داده است.

خزانه‌داری آمریکا همچنین اعلام کرده است که در سال گذشته، حدود ۹ میلیارد دلار از منابع مرتبط با ایران از طریق بانک‌های آمریکایی در سال ۲۰۲۴ جابه‌جا شده است. مقام‌های آمریکایی از بانک‌های خارجی خواسته‌اند روابط کارگزاری خود را با دقت بیشتری بررسی کنند و نسبت به نشانه‌هایی مانند مالکیت‌های مبهم، شرکت‌های صوری و تراکنش‌های غیرعادی حساس باشند.

به گفته کارشناسان، مقابله با این شبکه‌ها دشوار است اما غیرممکن نیست و بانک‌های آمریکایی و بانک‌های کارگزار خارجی مسئولیت مهمی در شناسایی تراکنش‌های مشکوک دارند. بانک‌های آمریکایی نیز تأکید کرده‌اند که الزامات مربوط به رعایت تحریم‌ها و گزارش تراکنش‌های مشکوک را اجرا می‌کنند.

این گزارش می افزاید: ریشه این مسئله به نقش دلار در نظام مالی جهانی بازمی‌گردد. از آنجا که بخش بزرگی از تراکنش‌های دلاری بین‌المللی در نهایت از طریق بانک‌های آمریکایی تسویه می‌شود، واشنگتن می‌تواند با قطع دسترسی یک بانک یا شبکه به حساب‌های کارگزاری، مسیر انتقال دلار را مسدود کند. در همین چارچوب، ایران طی سال‌های گذشته شبکه‌ای از شرکت‌های پوششی، صرافی‌ها و واسطه‌های مالی در مراکزی مانند دبی و هنگ‌کنگ ایجاد کرده است تا محدودیت‌های بانکی و تحریم‌های آمریکا را دور بزند.

فشار آمریکایی بر دلارهای نفتی ایرانوال‌استریت ژورنال همچنین ادعا کرده که فشارهای آمریکا و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی، درآمدهای نفتی ایران را با چالش جدی مواجه کرده است. نفت حدود یک‌سوم درآمدهای بودجه دولت ایران را تأمین می‌کند و منبع مهمی برای تأمین هزینه‌های نظامی نیز محسوب می‌شود. برآورد شرکت ردیابی نفتکش ها (کپلر) نشان می‌دهد بارگیری نفت ایران در داخل خلیج فارس در ماه اوت به حدود ۲۵۵ هزار بشکه در روز رسیده که ۸۵ درصد کمتر از میانگین فوریه تا آوریل بوده است. در عین حال، صادرات فعلی ایران حدود یک میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود که عمدتاً به مقصد چین است.

این وضعیت باعث شده خریداران چینی برای جبران کاهش عرضه ایران به نفت عربستان، عراق و امارات روی بیاورند. کاهش صادرات همچنین صنعت پتروشیمی ایران، دومین منبع بزرگ درآمد ارزی کشور پس از نفت، را تحت تأثیر قرار داده و بارگیری محصولات پتروشیمی در اوت حدود دو سوم کمتر از اوایل سال ۲۰۲۶ بوده است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، ادامه این روند می‌تواند فشار بر منابع ارزی ایران را افزایش داده و هم‌زمان اهمیت شبکه‌های مالی غیرمستقیم و بانکداری سایه را برای تداوم تجارت خارجی تهران بیشتر کند.